Okres ochronny pracownika – co powinieneś wiedzieć?

Udostępnij

Do emerytury zostało Ci już niewiele czasu? Pamiętaj, że w takiej sytuacji prawo zabezpiecza Cię przed utratą pracy. Odpowiednie przepisy wprowadzają bowiem tzw. okres ochronny pracownika. Sprawdź, kogo konkretnie dotyczy takie rozwiązanie i co może ono dla Ciebie oznaczać.

Starsi i doświadczeni podwładni są w pewnych względach zabezpieczeni przez prawo. W większości przypadków obejmuje ich tzw. ochrona przedemerytalna. Wpływa ona nie tylko na kwestie związane ze zwolnieniami, lecz także zagadnienia dotyczące wysokości wynagrodzenia.

Kogo dotyczy okres ochronny pracownika?

Okres ochronny pracownika wynika bezpośrednio z przepisów prawa. Najważniejsze związane z nim kwestie reguluje art. 39 Kodeksu pracy.  Akt normatywny stwierdza m.in., kiedy zaczyna się okres ochronny pracownika. Według przepisów, obejmuje on osoby, którym brakuje maksymalnie 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, który wynosi 60 lat w przypadku kobiet i 65 lat w przypadku mężczyzn. Co ważne, okres zatrudnienia podwładnych musi uprawniać ich do uzyskania emerytury. Oznacza to, że jeśli nie masz przepracowanej odpowiedniej ilości lat, nie zostaniesz objęty okresem ochronnym. Pamiętaj przy tym, że w przypadku osób mogących przejść na wcześniejszą emeryturę (dotyczy to, np. nauczycieli lub kierowców samochodów ciężarowych powyżej 3,5t) okres ochronny pracownika zaczyna obowiązywać na 4 lata przed uzyskaniem do niej prawa.

Jako że okres ochronny pracownika jest regulowany przez przepisy Kodeksu pracy, takie rozwiązanie dotyczy wyłącznie osób wykonujących obowiązki zawodowe na podstawie umowy o pracę. Nieistotny jest jej wymiar – możesz być zatrudniony nawet na 1/8 etatu. Ważne jednak, abyś zawarł umowę na czas nieokreślony. Jeśli podpisałeś dwie umowy o pracę u różnych pracodawców, okres ochronny będzie Ci przysługiwał u każdego z nich.

Co jednak daje okres ochronny pracownikowi? Przede wszystkim zabezpiecza go przed zwolnieniem z pracy. Jeśli jesteś kobietą, która ukończyła 56 lat kobietą lub mężczyzną, który skończył 61 lat i spełniasz wszystkie powyższe warunki, pracodawca nie będzie mógł zakończyć z Tobą współpracy. Pamiętaj jednak, że od tej reguły istnieją pewne wyjątki.

Okres ochronny pracownika a zmiana wynagrodzenia

Okres ochronny nie tylko zabezpiecza przed zwolnieniem, lecz także przed obniżeniem pensji. Ochrona przedemerytalna w większości przypadków eliminuje możliwość zastosowania wypowiedzenia zmieniającego, które, np. zmniejsza wynagrodzenie, redukuje wymiar czasu pracy lub kieruje do wykonywania bardziej uciążliwych obowiązków. Istnieją jednak pewne sytuacje, w których pracodawca ma prawo zastosować takie rozwiązanie. Zgodnie z przepisami, wypowiedzenie warunków pracy i płacy w wieku przedemerytalnym może zostać wprowadzone, gdy:

  • nowe zasady związane z wynagradzaniem dotyczą wszystkich pracowników w danej firmie;
  • wprowadzone zasady dotyczące pensji obejmują grupę podwładnych, do której należy pracownik w wieku przedemerytalnym;
  • pracownik w wieku przedemerytalnym utracił zdolność do wykonywania dotychczasowej pracy, co zostało potwierdzone orzeczeniem lekarskim;
  • podwładny stracił w niezawiniony przez siebie sposób uprawnienia do wykonywania dotychczasowych obowiązków zawodowych.

Jeśli jesteś w jednej z powyższych sytuacji, możesz otrzymać wypowiedzenie zmieniające. Gdy go nie przyjmiesz, Twoja umowa zostanie rozwiązana. Podobnie prezentuje się relacja okres ochronny pracownika a zwolnienia grupowe. Jeśli pracodawca zdecydował się na nie, np. z powodu reorganizacji przedsiębiorstwa, może zmienić Twój zakres obowiązków lub obniżyć Ci pensję.

W jakich sytuacjach okres ochronny pracownika nie chroni przed zwolnieniem?

Okres ochronny pracownika nie zawsze zabezpiecza przed zwolnieniem. Przede wszystkim musisz pamiętać, że nie oznacza on bezkarności. Jeśli w rażący sposób naruszysz swoje podstawowe obowiązki, pracodawca może Cię zwolnić dyscyplinarnie. To samo dotyczy sytuacji popełnienia przestępstwa, które uniemożliwi Ci dalsze wykonywanie dotychczasowej pracy oraz utraty uprawnień niezbędnych do obejmowania danego stanowiska.

Ochrona przedemerytalna nie obowiązuje również wtedy, gdy zdecydujesz się na rozwiązanie umowy na mocy porozumienia stron. Ponadto, pracodawca może Cię zwolnić, gdy uzyskałeś prawo do pobierania renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Takie samo uprawnienie dotyczy też sytuacji ogłoszenia upadłości lub likwidacji firmy. Pamiętaj również, że okres ochronny nie znajduje zastosowania w przypadku zatrudnienia na podstawie umowy zlecenie lub o dzieło.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Scroll to top