Odprawa pracownicza – kiedy się należy?

Udostępnij

Otrzymałeś wypowiedzenie, mimo że dobrze wypełniałeś swoje obowiązki zawodowe?  Być może Twój pracodawca znalazł się w trudnej sytuacji i musiał zdecydować się na zwolnienia lub likwidację Twojego stanowiska pracy. W takim przypadku w ramach rekompensaty może przysługiwać Ci odprawa pracownicza. Sprawdź, kiedy ją otrzymasz i jaka jest jej wysokość!

Utrata pracy zdarza się z różnych powodów. Choć taka sytuacja nigdy nie jest przyjemna, zawsze można sobie z  nią poradzić. Na ten temat pisaliśmy już w jednym z poprzednich artykułów. Pamiętaj także, że jeśli pracodawca wręcza Ci wypowiedzenie, musi dopełnić odpowiednich formalności. Gdy to nie Ty jesteś winny zwolnienia, może przysługiwać Ci odprawa pracownicza. Takie świadczenie pieniężne otrzymasz jednak tylko w ściśle określonych przypadkach.

Odprawa pracownicza – jakie są jej rodzaje?

Według  Kodeksu pracy, odprawa przysługuje pracownikom w kilku przypadkach. Przepisy wyróżniają takie świadczenia, jak:

  • odprawa emerytalna i rentowa,
  • odprawa pośmiertna przysługująca członkom rodziny zmarłego pracownika,
  • rekompensata finansowa za zwolnienie z pracy.

W tym wpisie skupimy się na ostatnim, wymienionym elemencie. Tego typu odprawa pracownicza rządzi się swoimi prawami. Związane z nią kwestie reguluje ustawa wydana 13 marca 2003 roku, mówiąca o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn, które nie dotyczą pracowników.

Odprawa pracownicza a zwolnienia grupowe – komu przysługuje świadczenie?

Wspomniany akt prawny nazywany bywa też ustawą o zwolnieniach grupowych. W tym rozumieniu, odprawa pracownicza dotyczy więc wypowiedzenia umów kilku, kilkunastu lub kilkudziesięciu podwładnym przez przedsiębiorcę zatrudniającego minimum 20 osób. Liczba odchodzących z firmy pracowników ma tu duże znaczenie. Warto więc wiedzieć, że za zwolnienie grupowe uważa się sytuację, w której pracodawca w okresie 30 dni zwalnia:

  • 10 osób, jeżeli zatrudnia mniej niż 100 pracowników;
  • 10% pracowników, jeżeli w przedsiębiorstwie jest zatrudnionych przynajmniej 100 i nie więcej niż 300 osób;
  • 30 podwładnych, jeżeli w firmie pracuje przynajmniej 300 pracowników.

Co ważne,  odprawę pracowniczą dostają tylko pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę. Nie ma jednak znaczenia jej rodzaj – mogła być ona zawarta zarówno na czas określony, jak i nieokreślony. Aby otrzymać odprawę pracowniczą, trzeba też spełnić jeszcze jeden ważny warunek – utrata zatrudnienia  musi wynikać wyłącznie z winy pracodawcy. Jeżeli to po jego stronie leży przyczyna zwolnienia, a stosunek pracy nastąpił na mocy wypowiedzenia lub porozumienia stron, podwładnym przysługuje odpowiednie świadczenie pieniężne.

Odprawa pracownicza przy zwolnieniu indywidualnym

Co istotne, rekompensata finansowa może Ci przysługiwać nie tylko wtedy, gdy jesteś jednym z wielu pracowników, którzy otrzymali wypowiedzenie. Pamiętaj jednak, że odprawa z pracy przy zwolnieniu indywidualnym jest wypłacana wyłącznie w sytuacji, w której Twój pracodawca zatrudnia co najmniej 20 osób. Jeśli pracujesz w mniejszej firmie, nie możesz liczyć tego typu świadczenie.

Podstawą do otrzymania odprawy pracowniczej ponownie jest rozwiązanie umowy z winy pracodawcy. Twoje zwolnienie musi być więc umotywowane, np. likwidacją danego stanowiska pracy lub likwidacją albo upadłością firmy. Jeżeli na decyzję Twojego szefa o zakończeniu z Tobą współpracy wpływ miały inne względy, nie dostaniesz rekompensaty.

Pamiętaj przy tym, że odprawa pracownicza przysługuje Ci jeszcze w jednym przypadku. Jeśli pracodawca wypowiedział Ci warunki pracy lub płacy (czyli wręczył tzw. wypowiedzenie zmieniające), a Ty nie przyjąłeś propozycji nowych warunków i na tej podstawie zostałeś zwolniony, również możesz ubiegać się o odpowiednie świadczenie. W takiej sytuacji wiele jednak zależy od konkretnych okoliczności. Jeśli zmiana warunków zatrudnienia zaoferowana przez przełożonego była obiektywnie do przyjęcia (czyli stanowisko i wynagrodzenie odpowiadały Twoim kwalifikacjom), odrzucenie jej i zwolnienie Cię z pracy można uznać za Twoją winę. Wówczas odprawa pracownicza nie zostanie Ci wypłacona. Ocena takiej nie do końca jasnej sytuacji należy jednak do sądu.

Ile wynosi odprawa pracownicza przy zwolnieniu?

Wysokość odprawy pracowniczej zależy od Twojego stażu pracy w danym przedsiębiorstwie. Zgodnie z przepisami, możesz otrzymać:

  • jednomiesięczną pensję, jeżeli pracowałeś w danej firmie mniej niż 2 lata;
  • dwumiesięczne wynagrodzenie, gdy czas Twojego zatrudnienia w danym przedsiębiorstwie wynosił od 2 do 8 lat;
  • równowartość trzymiesięcznych zarobków, jeśli przepracowałeś u danego pracodawcy więcej niż 8 lat.

Pamiętaj, że Twój staż pracy nie zależy od wymiaru zatrudnienia – wylicza się go tak samo bez względu na to, czy pracowałeś na pełny etat czy tylko na jego część. Odprawa pracownicza dotyczy jednak pracy na rzecz konkretnego pracodawcy, a czas świadczenia obowiązków służbowych w innych firmach nie jest brany pod uwagę. Wyjątek stanowi sytuacja, w której co prawda zmieniłeś przedsiębiorstwo, jednak było to podyktowane tym, że dotychczasowy zakład pracy lub jego część została przejęta przez Twoją obecną firmę. Wówczas Twój staż pracy się sumuje.

Ostateczna wysokość odprawy z pracy oblicza się na podobnych zasadach jak ekwiwalent finansowy za urlop wypoczynkowy. W procesie tym nie stosuje się jednak współczynnika urlopowego.

Jak widzisz to, jaką odprawę pracowniczą otrzymasz, zależy od tego, jakie są Twoje zarobki. Zgodnie z ustawą o zwolnieniach grupowych, wysokość takiej rekompensaty nie może jednak wynieść więcej niż 15-krotność minimalnego wynagrodzenia ustalonego na dany rok kalendarzowy. Przykładowo, w 2020 roku pensja minimalna osiągnęła pułap 2600 zł brutto. Oznacza to, że maksymalna odprawa pracownicza wynosi 39.000 zł brutto.

Kiedy wypłaca się odprawę pieniężną dla zwolnionych pracowników? Zgodnie z przepisami, powinieneś ją dostać  najpóźniej w dniu rozwiązania umowy lub w momencie otrzymania ostatniej pensji. Jeśli w chwili zwolnienia nie wiedziałeś o tym, że przysługuje Ci taka rekompensata, wciąż możesz się o nią starać. Masz na to 3 lata – po tym czasie, odprawa z pracy ulega przedawnieniu.

Odprawa pracownicza – komu nie przysługuje?

Pamiętaj, że odprawa dla pracownika nie przysługuje każdemu. Nie otrzymasz jej wtedy, gdy do zwolnienia doszło z Twojej winy. Przykładem takiej sytuacji jest wypowiedzenie, którego podstawą była utrata zaufania do Ciebie jako do pracownika lub ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych, za które dostałeś zwolnienie dyscyplinarne.

Odprawa z pracy nie przysługuje Ci również jeżeli sam się zwolniłeś lub Twoja umowa po prostu wygasła. Ponadto, nie możesz się o nią ubiegać jeśli wykonujesz codzienne obowiązki na podstawie umowy zlecenia lub o dzieło. Odprawa pieniężna nie jest też przewidziana dla pracowników mianowanych i tymczasowych.

Gdy doszło do sytuacji, w której przysługuje Ci rekompensata za zwolnienie, kompetentny pracodawca będzie wiedział, że powinien Ci ją wypłacić. Jeśli chcesz dołączyć do firmy, która zawsze wywiązuje się ze swoich zobowiązań, sprawdź najnowsze oferty Kiwi Jobs. Wybierz interesujące Cię ogłoszenie i aplikuj! 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Scroll to top