Przerwa w pracy – ile czasu Ci przysługuje?

Udostępnij

Obowiązki obowiązkami, ale chwila odpoczynku i tak Ci się należy! Jeśli jesteś zatrudniony na podstawie umowy o pracę, przerwa w pracy stanowi jedno z Twoich podstawowych uprawnień pracowniczych. Ale ile czasu w zasadzie Ci przysługuje? Kwestia ta uregulowana jest przez odpowiednie przepisy prawa zawarte w Kodeksie pracy.

Przerwa w pracy – definicja tego terminu wydaje się oczywista. Nieco mniej jasne mogą się okazać zasady jej przyznawania. Po pierwsze: to nieprawda, że wszystkim przysługuje tyle samo czasu wolnego. Po drugie: obowiązkowa przerwa w pracy nie należy się każdemu – to, czy ją otrzymasz zależy od tego, ile godzin dziennie pracujesz.

Przerwa w pracy – ile powinna trwać?

Jeśli chodzi o przywilej, jakim jest przerwa w pracy, Kodeks pracy dokładnie reguluje zasady jej przyznawania. W razie jakichkolwiek wątpliwości, zawsze możesz zajrzeć do tego aktu normatywnego. Oczywiście, jego regulacje dotyczą Cię tylko wtedy, gdy jesteś zatrudniony na podstawie umowy o pracę.

Według przepisów, pracownikom przysługuje obowiązkowa przerwa w pracy wynosząca 15 minut – jest ona wliczana do czasu pracy. Pracodawca może, choć nie musi, określić godziny, w których będzie ona obowiązywać. Co ważne, masz obowiązek, aby wykorzystać taką przerwę w trakcie pracy – nie możesz, np. wyjść z firmy 15 minut wcześniej.

Jak widzisz, przysługująca Ci przerwa w pracy jest dość krótka. Możesz przeznaczyć ją, np. na szybki posiłek i wykonanie kilku ćwiczeń rozciągających, które przydadzą Ci się zwłaszcza wtedy, gdy pracujesz na stojąco. A co z wyjściami do toalety w ciągu dnia? Co prawda Kodeks pracy nie przewiduje dodatkowych przerw w pracy na załatwienie potrzeb fizjologicznych, jednak oczywiście masz prawo wyjść „za potrzebą”. Jeśli pracodawca Ci tego zakazuje lub każe Ci odpracować ten czas, naraża się na zarzut o naruszenie Twojej godności i dóbr osobistych. Większość przełożonych zdaje sobie jednak sprawę z absurdalności takich zakazów, dlatego nie musisz się obawiać, że za wyjście do toalety spotkają Cię jakieś przykre konsekwencje.

A czy przysługuje dodatkowa przerwa w pracy na papierosa? Według prawa – nie. Jeśli jesteś nałogowym palaczem, pewnie myślisz: ale jak to? Kilka godzin bez „dymka”?! W praktyce, wielu pracodawców jest w stanie zrozumieć nałóg nikotynowy i przymyka oko na szybkiego papierosa w czasie pracy. Wiele zależy jednak od podejścia przełożonego. Dodatkowo, istnieje spora różnica między opuszczeniem swojego stanowiska i wyjściem na chwilę raz na kilka godzin, a wychodzeniem, np. trzy razy w ciągu godziny. Jeśli jednak Twój szef w ogóle nie akceptuje takich praktyk, przerwa na papierosa może wiązać się z obniżeniem Ci wynagrodzeniem lub koniecznością odpracowania czasu poświęconego na palenie.

Przerwa w pracy – po ilu godzinach przysługuje?

Musisz pamiętać, że choć pracownikom przysługuje 15 minut wolnego, nie dotyczy to wszystkich osób. Zgodnie z przepisami, taką przerwę w pracy możesz otrzymać tylko wtedy, gdy pracujesz minimum 6 godzin w ciągu dnia. Oznacza to, że jeśli jesteś zatrudniony na pół etatu i wykonujesz obowiązki zawodowe jedynie przez 4 godziny dziennie, w ogóle nie możesz skorzystać z tego przywileju.

Warto pamiętać, że przerwa w pracy 8- godzinnej, 10-godzinnej czy 12-godzinnej zawsze wynosi tyle samo. Wielu pracowników narzeka na takie rozwiązanie, ponieważ 15 minut to często zbyt mało nawet na spokojne zjedzenie posiłku. Co prawda pracodawca może zdecydować się na przedłużenie przerwy wliczającej się do czasu pracy, jednak w praktyce jest to stosunkowo rzadko stosowane rozwiązanie. Nieco częściej można spotkać się z przyznaniem dodatkowej przerwy – trzeba ją jednak odpracować.

Dodatkowa przerwa w pracy przyznana przez pracodawcę

Zgodnie z art. 141 Kodeksu pracy, pracodawca może zaproponować pracownikom dodatkową przerwę od pracy – jej maksymalny czas trwania to 60 minut. Zapis o jej wprowadzeniu musi znaleźć się w układzie zbiorowym, regulaminie pracy lub w umowie o pracę. Co do zasady, taka przerwa jest bezpłatna. Pracodawca ma prawo połączyć ją z przerwą 15-minutową, a także określić godziny, w których będzie ona obowiązywała.

Jak to wygląda w praktyce? Jeśli pracujesz na pełny etat, a w Twojej firmie dodatkowa przerwa od pracy wynosi 60 minut, oznacza to, że spędzisz w przedsiębiorstwie nie 8, a 9 godzin. Przyznany Ci przez pracodawcę czas możesz jednak wykorzystać w dowolny sposób – nie tylko na zjedzenie obiadu, lecz także, np. na załatwienie swoich spraw na mieście.

Przerwa w pracy przy komputerze – na ile minut możesz liczyć?

Niektórzy podwładni mogą liczyć na nieco więcej wolnego czasu. Gdy jesteś zatrudniony, np. na stanowisku pracownika biurowego i cały dzień spędzasz przed komputerem, przysługują Ci dodatkowe przerwy w pracy. Zgodnie z przepisami BHP, aby chronić swój narząd wzroku, masz prawo do przynajmniej 5-minutowej przerwy po każdej przepracowanej godzinie. Takie przestoje są wliczane do czasu pracy i nie musisz ich odpracowywać. Co ważne, przysługują Ci wtedy, gdy pracujesz minimum 4 godziny dziennie. Pamiętaj jednak, że nie możesz łączyć ich w jedną, dłuższą przerwę lub przenosić ich na inny dzień. Niedopuszczalne jest także skumulowanie tego czasu i wykorzystanie go na wcześniejsze opuszczenie miejsca pracy.

Jeśli pracodawca chce uniknąć takich dodatkowych przerw, może zastosować inne rozwiązanie.  Musi wówczas zapewnić Ci różnorodność obowiązków. Innymi słowy, zadania wykonywane przed komputerem muszą być przeplatane takimi, które nie obciążają Twojego wzroku.

Przerwa w pracy na karmienie piersią – ile czasu mogą wykorzystać młode mamy?

Młode mamy, które zdecydowały się na szybki powrót do pracy mają zazwyczaj wiele obaw. Prawo wychodzi jednak naprzeciw ich potrzebom. W związku z tym, kobietom karmiącym piersią przysługuje dodatkowa przerwa w pracy. Jej wymiar zależy od liczby posiadanych dzieci oraz od wymiaru zatrudnienia. Młodym matkom przysługuje:

  • 30-minutowa przerwa w pracy, jeśli kobieta pracuje między 4 a 6 godzin dziennie,
  • dwie 30-minutowe przerwy w pracy, gdy kobieta wykonuje obowiązki zawodowe przez więcej niż 6 godzin dziennie,
  • 45-minutowa przerwa w pracy, jeśli kobieta karmi więcej niż jedno dziecko i pracuje przez 4-6 godzin dziennie,
  • dwie 45-minutowe przerwy, gdy kobieta karmi więcej niż jedno dziecko i pracuje więcej niż 6 godzin.

Co ważne, podwójne przerwy można wykorzystać zarówno osobno, jak i łącznie. Jeżeli jednak młoda mama pracuje mniej niż 4 godziny dziennie, nie przysługuje jej żadna przerwa w pracy.

Ile wynosi przerwa w pracy dla niepełnosprawnego?

Osoby z  niepełnosprawnością również mogą liczyć na więcej chwil wytchnienia. Oprócz standardowej 15-minutowej przerwy, przysługuje im dodatkowa przerwa w pracy dla niepełnosprawnego. Jej wymiar to również 15-minut – ten czas można wykorzystać na odpoczynek lub wykonanie krótkiej gimnastyki usprawniającej. Łącznie przysługuje więc 30 minut wolnego w trakcie dnia pracy.

Przerwa w pracy dla młodocianego – ile czasu przysługuje niepełnoletnim pracownikom?

Coraz więcej osób niepełnoletnich decyduje się na podjęcie pracy. Prawo chroni ich w szczególny sposób, co dotyczy także udzielanej im przerwy . Jeśli nieletni wykonuje swoje obowiązki zawodowe przez minimum 4,5 godziny dziennie – otrzymuje 30 minut wolnego. Co ważne, nie może podzielić tego czasu na kilka partii – musi wykorzystać go ciągiem.

Jak widzisz, kwestia przerwy w pracy nie jest tak oczywista, jak mogłoby się wydawać. Teraz jednak wiesz już, co na ten temat mówią przepisy. Pamiętaj przy tym, że jeśli chodzi o przerwę przy umowie zleceniu, sprawa wygląda nieco inaczej. W takim przypadku wiele zależy od tego, jak dogadasz się ze swoim pracodawcą.

1 Comment

  1. […] życia zawodowego z opieką nad dzieckiem. Przede wszystkim musisz wiedzieć, że przysługuje Ci przerwa w pracy na karmienie.  Gdy  wykonujesz obowiązki służbowe dłużej niż 6 godzin dziennie, […]

    Odpowiedz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Scroll to top