Prokrastynacja – czym jest i jak ją zwalczyć?

Udostępnij

Musisz wykonać jakieś zadanie, lecz ciągle odkładasz to na później? Nie oszukujmy się – każdy tak czasem ma. Jeśli jednak taki schemat zachowania towarzyszy Ci praktycznie zawsze, prawdopodobnie zmagasz się z problemem, jakim jest prokrastynacja. Warto więc abyś wiedział, co możesz zrobić, by pokonać takie patologiczne zwlekanie z wykonywaniem obowiązków.

Prokrastynacja w pracy dotyczy wielu osób. Jeśli jesteś jedną z nich, powinieneś postarać się zmienić swoje nawyki.  Ciągle odkładanie wszystkiego na później to po prostu droga donikąd – pamiętaj, że zawsze i tak będziesz musiał wykonać swoje obowiązki. Opóźnianie tego w czasie wcale Ci nie pomoże, a wręcz przeciwnie – może Ci nawet zaszkodzić. Prokrastynacja wiąże się bowiem z uczuciem zdenerwowania i negatywnie wpływa na ogólne samopoczucie.

Co to jest prokrastynacja? Definicja terminu

Definicja prokrastynacji ma swoje źródła w psychologii. Określenie to oznacza ciągłe przekładanie obowiązków na inny termin. Jak to wygląda w praktyce? To proste. Jeśli masz coś na głowie i wiesz, że możesz zrobić to za parę minut, godzin czy nawet dni – odkładasz swoją powinność. Robisz to aż do momentu, w którym nie będziesz mieć już innego wyjścia, jak wreszcie zająć się odłożoną w czasie sprawą.

Co ważne, cechą charakterystyczną prokrastynacji jest powtarzalność takich działań. Oznacza to, że jeżeli jedynie raz na jakiś czas zdarzy Ci się odłożyć jakieś obowiązki na później, nie jest to jeszcze powodem do zmartwień.

Prokrastynacja w pracy: schemat odkładania wszystkiego na później

Prokrastynacja zawsze przebiega według podobnego schematu. Osoby zmagające się z tym problemem w każdej sytuacji postępują praktycznie identycznie. Ich stałe elementy zachowania to:

  • otrzymanie zadania do wykonania i chęć zajęcia się nim,
  • podjęcie decyzji o rozpoczęciu wykonywania zadania,
  • rezygnacja z pierwotnych planów i odłożenie danej czynności na później,
  • zamartwianie się konsekwencjami odłożenia obowiązku na inny termin,
  • dalsze odkładanie wszystkiego na później połączone z poczuciem frustracji, rezygnacji i bezsilności,
  • wykonanie zleconego zadania w ostatnim możliwym momencie (popularne robienie czegoś „na ostatnią chwilę”) połączone z dużą dawką stresu i zdenerwowania,
  • postanowienie dotyczące zmiany szkodliwych nawyków w przyszłości,
  • ponowne odkładanie wszystkiego na później przy pierwszej, możliwej okazji.

Jak widzisz, mechanizm prokrastynacji to prawdziwe, błędne koło. Jeśli zmagasz się z tą przypadłością, masz świadomość tego, że Twoje postępowanie jest szkodliwe. Mimo to, powtarzasz swoje błędy, nie potrafiąc wyzwolić się ze schematu odkładania obowiązków i złej organizacji czasu.

Z czego może wynikać prokrastynacja? Przyczyny szkodliwego nawyku w środowisku pracy

Prokrastynacja nie bierze się znikąd. Wbrew pozorom, nie wynika z lenistwa czy ignorowania swojej pracy. Wręcz przeciwnie – bardzo często cierpią na nią utalentowane osoby o dużych ambicjach. Jakie są więc przyczyny prokrastynacji? Wyróżnia się kilka głównych powodów odkładania obowiązków na później. Wśród nich najważniejsze są:

  • zbyt duży perfekcjonizm i odczuwanie lęku przed porażką – jeśli za wszelką cenę dążysz do perfekcji, możesz odczuwać strach przed niepowodzeniami. Boisz się, że nie zrealizujesz zleconych Ci zadań we właściwy sposób, więc odkładasz je w nieskończoność. Zabierasz się za nie dopiero wtedy, gdy ich poprawne wykonanie jest praktycznie niemożliwe. Takie działanie ma na celu usprawiedliwienie Twojej ewentualnej  porażki. To prosta wymówka i przerzucenie odpowiedzialności na zaistniałe okoliczności –  w końcu nie udało Ci się czegoś zrobić nie dlatego, że temu nie podołałeś, tylko dlatego że miałeś zbyt mało czasu;
  • posiadanie niskiej samooceny –  gdy uważasz, że niewiele potrafisz i nie masz odpowiednich kompetencji, nic dziwnego że dopada Cię prokrastynacja. Wynika ona z tego, że jesteś przeświadczony, że i tak nie jesteś w stanie wykonać swoich obowiązków poprawnie – po co więc w ogóle zaczynać coś robić?;
  • odczuwanie lęku przed osiągnięciem sukcesu – co ciekawe, prokrastynacja w pracy może się też łączyć ze strachem przed osiągnięciami. W takiej sytuacji, obawiasz się, że Twój sukces wzbudzi zazdrość lub niechęć Twoich współpracowników. Nie chcesz też, aby poprawne wykonywanie obowiązków zawodowych skutkowało przydzieleniem Ci bardziej odpowiedzialnych i trudnych zadań;
  • brak wizji przyszłości – jeśli nie masz sprecyzowanych celów zawodowych i związanych z nimi planów, nie wiesz, w jakim kierunku chcesz dalej pójść. W związku z tym, dążysz do zachowania swojej obecnej sytuacji i nie zależy Ci na rozwoju.

Poza tymi głównymi przyczynami prokrastynacji, jej źródłem może być także poczucie braku sensu wykonywanej pracy. Jeśli nie lubisz tego, co robisz, trudno oczekiwać, że będziesz czuł motywację do sprawnego wykonywania obowiązków.

Jak pokonać prokrastynację?

Jak zwalczyć prokrastynację? Niestety, nie ma jednej odpowiedzi na to pytanie – to, w jaki sposób możesz pokonać ten nawyk, w dużej mierze zależy od jego źródeł.  Gdy prokrastynacja w pracy wynika z nadmiernego perfekcjonizmu, musisz po prostu nauczyć się odpuszczać. Wymaga to jednak długiej i wytężonej pracy nad sobą. Podobnie jest też w przypadku odczuwania lęku przed sukcesem, posiadaniem niskiej samooceny czy brakiem sprecyzowanych planów na przyszłość.

Pewne rozwiązania możesz jednak zacząć wprowadzać doraźnie. Powinieneś m.in.:

  • nauczyć się wyznaczać priorytety – gdy będziesz wiedział, które zadania są najważniejsze, łatwiej będzie Ci się na nich skoncentrować;
  • codziennie zapisywać listę rzeczy do wykonania – „odhaczanie” kolejnych obowiązków  z takiej listy może być satysfakcjonujące i motywujące;
  • stosować techniki zarządzania czasem – dzięki nim, łatwiej będzie Ci się zorganizować;
  • rozpisywać duże zadania na mniejsze części i stopniowo je realizować – w ten sposób łatwiej będzie Ci się zabrać za obowiązki, które na pierwszy rzut oka mogą wydawać się skomplikowane. Dodatkowo, szybciej się z nimi uporasz. Pamiętaj jednak, aby wykonywać je w założonej przez siebie kolejności;
  • nauczyć się planować – dobry plan to podstawa walki z prokrastynacją. Pamiętaj, aby na początku każdemu zadaniu przypisać konkretny czas na jego wykonanie. Powinieneś przy tym wziąć pod uwagę ewentualne przeszkody, które mogą utrudnić Ci obowiązki,  a także zastanowić się, w jaki sposób będziesz mógł je pokonać. W ten sposób nic Cię nie zaskoczy, a Ty nie będziesz szukał sobie wymówek;
  • poszukać motywacji wokół siebie – zmotywować może Cię nawet piosenka czy cytat z ulubionej książki. Gdy zyskasz choć odrobinę energii do działania – od razu to wykorzystaj!;
  • odciąć się od Internetu w czasie pracy – ciągłe przeglądanie mediów społecznościowych nie pomoże Ci w pokonaniu odkładania obowiązków na później. Dlatego wyłącz się z sieci! Dzięki temu, nic nie będzie Cię rozpraszać i odrywać od pracy;
  • dawać sobie drobne nagrody – udało Ci się szybko zabrać za zlecone Ci zadanie? Doskonale! Powinieneś docenić sam siebie. Możesz to zrobić na wiele różnych sposobów – po prostu spraw sobie drobną przyjemność.

To oczywiście jedynie przykładowe sposoby na walkę z prokrastynacją. Jeżeli jednak zaczniesz stopniowo wprowadzać te metody, za jakiś czas możesz odczuć zmianę swojego zachowania. Pamiętaj jednak, że jeśli coś Ci się nie uda, nie powinieneś się tym zadręczać. Naucz się wybaczać sobie i postaraj się zrozumieć, że żadne rozwiązania nie przynoszą natychmiastowych rezultatów.

Prokrastynacja – leczenie

Leczenie prokrastynacji u specjalisty to dobre rozwiązanie, gdy wszystkie podejmowane przez Ciebie wysiłki nie przynoszą pożądanych rezultatów. Pamiętaj, że nie wymaga ono stosowania środków farmakologicznych. Możesz jednak udać się do psychologa lub psychoterapeuty i wraz z nim wypracować plan zwalczania nawyku odkładania wszystkiego na później. Rozmawiając z fachowcem, masz dużą szansę na poznanie prawdziwych źródeł swojego problemu. Gdy już to zrobisz, o wiele łatwiej będzie Ci poradzić sobie z tą męczącą przypadłością.

 Jak widzisz, prorkastynacja w pracy może być bardzo nieprzyjemnym i uciążliwym nawykiem. Na szczęście można spróbować ją pokonać – grunt to zacząć działać! Pamiętaj też, że dobrym sposobem na jej uniknięcie jest znalezienie odpowiedniego miejsca zatrudnienia. Jeśli będziesz pracował w firmie, którą lubisz i gdzie możesz się rozwijać, o wiele łatwiej będzie Ci się zmotywować do wykonywania codziennych obowiązków. Dlatego jeśli szukasz dobrych pracodawców, sprawdź najnowsze oferty Kiwi Jobs. Wybierz ogłoszenie, zapoznaj się z proponowanymi zarobkami i rodzajem umowy i aplikuj!  

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Scroll to top