BHP w pracy – najważniejsze prawa i obowiązki

Udostępnij

Bezpieczeństwo przede wszystkim! Taka idea powinna Ci przyświecać bez względu na to, jaki zawód wykonujesz. Pamiętaj przy tym, że kwestie BHP w pracy są regulowane przez odpowiednie przepisy i ustawy. Daje Ci to nie tylko szereg praw, ale również pewne obowiązki, którym bezwzględnie powinieneś się podporządkować.

Nieważne, czy pracujesz na recepcji czy obejmujesz stanowisko magazyniera – Twój pracodawca powinien zapewnić Ci właściwe warunki pracy. Jeśli tego nie zrobi, grozi mu m.in. kara grzywny. Należy jednak pamiętać, że zasady BHP w pracy biurowej są nieco inne niż chociażby przepisy BHP w pracy fizycznej. Wiele zależy zatem od specyfiki i środowiska wykonywanej profesji. Pewne założenia są jednak takie same dla wszystkich zawodów.

Czym jest BHP w pracy?

BHP to skrót od słów „bezpieczeństwo i higiena pracy”. Kryje się pod nim szereg zasad i przepisów, które muszą być przestrzegane w miejscu zatrudnienia. Określają one szczegółowo warunki pracy, jakie powinny panować w każdym przedsiębiorstwie. Obowiązki wynikające z tych reguł dotyczą zatem nie tylko pracowników, ale i pracodawców.

Celem BHP w pracy jest zapobieganie nieszczęśliwym wypadkom w miejscu zatrudnienia. Przestrzeganie wyznaczonych zasad minimalizuje też ryzyko pojawienia się chorób zawodowych wśród pracowników.

Ogólne zasady BHP w pracy – gdzie ich szukać?

Podstawowe zasady BHP w pracy zapisane są w specjalnym rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej, opublikowanym 26 września 1997 roku. Jeśli chcesz zapoznać się z całą treścią dokumentu w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, możesz przeczytać go w sieci na oficjalnej stronie ISAP (Internetowy System Aktów Prawnych).

Oprócz tego, przepisy związane z BHP w pracy można znaleźć w kilku innych ustawach. Wśród nich znajdują się ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy, bezpieczeństwie żywności i żywienia, ochronie przeciwpożarowej czy w rozporządzeniu określającym charakter prac niebezpiecznych, uciążliwych lub szkodliwych.

Pamiętaj, że przepisy BHP w pracy wynikają też z samej Konstytucji, wedle której każdy pracownik ma prawo do bezpiecznych i higienicznych warunków zatrudnienia. Gwarantują to również regulacje dostępne w Kodeksie pracy.

Co musi zrobić pracodawca, by zapewnić odpowiednie warunki BHP?

Każdy pracodawca zobowiązany jest do zapewnienia podwładnym bezpiecznych i higienicznych warunków zatrudnienia. Powinien więc zorganizować pracę przedsiębiorstwa w taki sposób, aby nie zagrażała ona ich zdrowiu i życiu. Musi również zapewnić szkolenia BHP dla pracowników, podczas których podwładni mogą zdobyć niezbędną wiedzę dotyczącą m.in. zagrożeń występujących w danej firmie lub na danym stanowisku czy metod postępowania w przypadku awarii sprzętu czy innych, nieprzewidzianych zdarzeń.

Ponadto, pracodawca powinien zadbać o to, aby na terenie przedsiębiorstwa znajdowały się środki konieczne do udzielenia pierwszej pomocy. Musi też wręczyć pracownikom specjalną odzież ochronną i obuwie robocze, o ile wymaga tego wykonywana przez nich praca.

Dodatkowo, pracodawca zobowiązany jest do dbania o profilaktyczną ochronę zdrowia. Sprowadza się do konieczności kierowania podwładnych na badania wstępne, okresowe i kontrolne. Jeśli przedsiębiorca zatrudnia osoby niepełnoletnie, z niepełnosprawnością, a także ciężarne lub karmiące kobiety, musi także uwzględnić ich ochronę zdrowia w ramach podejmowanych przez siebie działań profilaktycznych.

Przepisy BHP w pracy – prawa pracownika

Ogólne zasady BHP w pracy przyznają Ci wiele praw. Warto abyś je znał, by w razie potrzeby móc z nich skorzystać. Najważniejszym z nich jest prawo do odmowy wykonania polecenia służbowego w momencie, w którym doszło do pogwałcenia zasad BHP. Co to oznacza w praktyce? Jeśli w Twoim miejscu zatrudnienia nie są przestrzegane odpowiednie przepisy lub gdy przydzielone Ci zadanie stwarza zagrożenie dla Twojego zdrowia lub życia, możesz wstrzymać się od wykonywania pracy. Tak samo możesz postąpić, gdy wykonanie zleconych Ci czynności jest potencjalnie niebezpieczne dla innych osób. Pamiętaj, aby w takiej sytuacji natychmiast zgłosić się do pracodawcy i poinformować go o odmowie wypełnienia polecenia służbowego. Co ważne, nawet jeśli wstrzymasz się od pracy, powinieneś otrzymać wynagrodzenie za czas pozostawania w firmie.

Ogólne przepisy BHP w pracy przyznają Ci jednak o wiele więcej praw. Wśród nich znajdują się także:

  • prawo do opuszczenia stanowiska pracy lub firmy w przypadku pożaru, rozszczelnienia gazu czy awarii instalacji elektrycznej, czyli wszystkich zdarzeń, które mogą zagrażać zdrowiu i życiu. Jeżeli danego dnia nie wykonywałeś swoich obowiązków zawodowych z powyższych przyczyn, wciąż przysługuje Ci standardowe wynagrodzenie;
  • prawo do odmowy wykonywania pracy ze względu na obniżoną sprawność psychofizyczną. Przykładowo, jeśli pracujesz na produkcji i czujesz, że nie jesteś w pełni sił, a pracodawca wymaga od Ciebie przenoszenia ciężkich przedmiotów, możesz odmówić wykonania tej czynności. Taka sama zasada obowiązuje w przypadku pracy umysłowej. W praktyce jednak lepiej nie nadużywać tego prawa, ponieważ może to skutkować zwolnieniem z pracy. Jeśli jesteś osłabiony czy przemęczony, lepiej poproś lekarza o zwolnienie lekarskie;
  • prawo do złożenia wniosku do pracodawcy, którego celem jest prośba o usunięcie usterek w miejscu pracy. Jeżeli w firmie, w której pracujesz doszło, np. do awarii maszyny, nie tylko możesz, ale i powinieneś zgłosić to do przełożonego. Możesz też wystosować pismo o wprowadzenie dodatkowych zabezpieczeń w miejscu zatrudnienia.

Zasady BHP w pracy – obowiązki pracownika

Prawa to jednak nie wszystko. Musisz także przestrzegać odpowiednich zasad BHP w pracy. Pracownicy często narzekają, że pracodawcy nie zapewniają im odpowiednich warunków zatrudnienia. W niektórych sytuacjach, wina może jednak leżeć również po ich stronie. Aby zapewnić sobie jak największe bezpieczeństwo powinieneś więc:

  • dokładnie znać przepisy BHP w pracy dotyczące stanowiska, które obejmujesz;
  • z uwagą i starannością wykonywać zlecone Ci czynności w taki sposób, aby robić to zgodnie z zasadami BHP;
  • używać różnego typu sprzętu, urządzeń czy maszyn zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem;
  • zawsze zakładać odzież ochronną, jeśli wymaga tego Twoje stanowisko pracy;
  •  uczestniczyć w szkoleniach BHP;
  • dbać o czystość i porządek miejsca pracy;
  • natychmiast zgłaszać pracodawcy wszelkie nieprawidłowości, stanowiące naruszenie przepisów BHP w pracy (np. wszelkiego typu usterki i awarie);
  • wykonywać badania lekarskie do pracy – zarówno wstępne, jak i kontrolne i okresowe.

Pamiętaj również, że Twoim obowiązkiem jest zgłoszenie łamania zasad BHP przez pracodawcę do odpowiednich organów. Jeśli zaobserwujesz jakiekolwiek nieprawidłowości i lekceważącą postawę przełożonego w stosunku do próśb o poprawę warunków zatrudnienia, powinieneś zwrócić się do Państwowej Inspekcji Pracy. Instytucja ta przeprowadzi kontrolę w firmie. Pracodawca, który naraża swoich podwładnych na niebezpieczeństwo w miejscu pracy podlega odpowiedzialności karnej. Grozi mu grzywna w wysokości od 1000 do nawet 30.000 zł.

Jak widzisz, przepisy BHP w pracy wyznaczają szereg obowiązków nie tylko pracodawcy, ale również Tobie. Jeśli chcesz zadbać o bezpieczeństwo  swoje i swoich współpracowników, powinieneś zwracać dużą uwagę na to, co dzieje się w Twoim miejscu zatrudnienia. Wiele zależy od Ciebie – jeśli na czas nie zareagujesz na nieprawidłowości, może to nawet zakończyć się tragedią.

Gwarancją przestrzegania przez pracodawcę ogólnych zasad BHP jest wybór firmy, która cieszy się dobrą opinia. Sprawdź najnowsze oferty na Kiwi Jobs i aplikuj tam, gdzie możesz liczyć nie tylko na dobrą atmosferę, ale i bezpieczeństwo!   

2 Comments

  1. […] „odzież robocza” wywodzi się bezpośrednio z przepisów Kodeksu pracy i jest powiązane z zasadami BHP. Termin ten oznacza specjalny rodzaj stroju, którego celem jest zabezpieczenie elementów Twojej […]

    Odpowiedz
  2. […] pracodawca powinien bezwzględnie przestrzegać przepisów BHP. Ich celem jest m.in. ochrona pracowników przed potencjalnymi wypadkami w miejscu zatrudnienia. […]

    Odpowiedz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Scroll to top