Urlop na żądanie – podstawowe informacje

Udostępnij

Nagle coś Ci wypadło i pilnie musisz załatwić jakąś sprawę. Tylko co z pracą? Przecież nie możesz do niej nie przyjść nie mając usprawiedliwienia! Z takich nieprzewidzianych sytuacji na szczęście jest proste wyjście. Prawo przewiduje bowiem tzw. urlop na żądanie. Musisz jednak pamiętać, aby zgłosić go w odpowiednim momencie.

W życiu bywa różnie –  każdemu z nas może przydarzyć się jakaś losowa sytuacja czy zdarzenie. Zamiast panikować, lepiej od razu ułożyć plan działania. W pierwszej kolejności warto załatwić kwestie związane z pracą, czyli zgłosić urlop na żądanie. Dzięki temu w spokoju będzie można zająć się  innymi, pilnymi sprawami.

Komu przysługuje urlop na żądanie?

Urlop na żądanie to jeden z przywilejów, które są regulowane przez prawo. Związane z nim kwestie zawiera art. 1672 Kodeksu pracy. Jak widać, urlop na żądanie dotyczy więc jedynie osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę (zarówno na okres próbny, jak i na czas określony lub nieokreślony). Mogą zawnioskować o niego osoby pracujące na pełny etat oraz na jego część.

Jeśli jednak wykonujesz obowiązki zawodowe w ramach świadczenia usług wynikających z zawarcia umowy cywilnoprawnej (np. umowy zlecenia), przywilej ten Ci nie przysługuje. Jako że nie możesz wówczas zgłosić urlopu na żądanie, spróbuj dogadać się z pracodawcą. Omów z nim dokładnie kwestię tego, co możesz zrobić w przypadku jakichkolwiek nieprzewidzianych zdarzeń, które mogą uniemożliwić Ci pojawienie się w pracy.

Urlop na żądanie – ile dni w ciągu roku Ci przysługuje?

W ciągu roku kalendarzowego przysługują Ci tylko 4 dni urlopu na żądanie. Możesz wykorzystać je w dowolnej konfiguracji. Prawo dopuszcza zarówno czterodniowy urlop na raz, jak i cztery osobne dni w różnych terminach. Co ważne, urlop na żądanie nie przechodzi na kolejny rok.

Pamiętaj przy tym, że urlop na żądanie jest częścią urlopu wypoczynkowego, który w zależności od stażu pracy wynosi 20 lub 26 dni. Oznacza to, że jeśli wykorzystasz 4 dni urlopu na żądanie, o tę samą liczbę zmniejszy się wymiar pozostałego Ci w danym roku urlopu wypoczynkowego.

A jak wygląda kwestia urlop na żądanie a wynagrodzenie? Zgodnie z przepisami, za czas Twojej nieobecności w pracy przysługuje Ci 100% normalnej pensji. Wynika to z tego, że urlop na żądanie nie jest oddzielną pulą dni wolnych, tylko jak już wspomnieliśmy, wchodzi w skład klasycznego urlopu wypoczynkowego.

Urlop na żądanie – powód, dla którego możesz go zgłosić

Powodów urlopu na żądanie może być wiele. Masz szansę go wykorzystać w przypadku konieczności załatwienia pilnej sprawy osobistej czy wystąpienia nieprzewidzianych zdarzeń. Może to być, np. nagła awaria w domu. Urlop na żądanie często określany jest także niechlubnym mianem „kacowego”. I faktycznie, możesz zgłosić go również wtedy, gdy dzień wcześniej trochę za bardzo zabalowałeś i nie jesteś w stanie pojawić się w miejscu zatrudnienia. Wówczas, wolny czas wykorzystasz na regenerację sił. Pamiętaj przy tym, że nie musisz podawać powodu urlopu na żądanie. Pracodawca po prostu nie ma prawa wymagać od Ciebie uzasadnienia wniosku o tego typu dzień wolny.

Jak widzisz, tego typu urlop przysługuje w przypadku mniej lub bardziej kryzysowych sytuacji. Oznacza to, że nie możesz zaplanować go z wyprzedzeniem. Jeśli z góry wiesz, że np. za dwa tygodnie na pewno nie będziesz mógł pojawić się przez jeden dzień w pracy – wówczas musisz złożyć wniosek o standardowy urlop wypoczynkowy.

Urlop na żądanie – kiedy zgłosić?

Pewne wątpliwości budzi kwestia dotycząca tego, kiedy trzeba zgłosić urlop na żądanie. Jako że przywilej ten jest przeznaczony do wykorzystania sytuacjach nagłych, na pewno nie można zrobić tego z wyprzedzeniem. Zgodnie z przepisami prawa, urlop na żądanie należy więc zgłosić najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu, jednak nie później niż przed godziną planowanego rozpoczęcia pracy. Oznacza to, że jeśli zazwyczaj zaczynasz wykonywanie obowiązków zawodowych o 08:00,  musisz poinformować pracodawcę o urlopie wcześniej, np. o 07:30. Nie możesz zatem zwlekać i przekazywać swojej prośby  o 09:00 czy 12:00. Jeśli tak zrobisz, Twoje zgłoszenie urlopu na żądanie nie zostanie przyjęte, a Ty będziesz musiał się postarać o inne usprawiedliwienie swojej nieobecności.

W jaki sposób zawiadomić przełożonego, że chcesz skorzystać z tego przywileju? Kodeks pracy nie określa formy przekazania informacji. W związku z tym, możesz zrobić to telefonicznie lub mailowo. Jeśli pozostajesz z pracodawcą w bliskich relacjach, wystarczy wysłanie SMS-a.

W niektórych firmach konieczny jest także wniosek o urlop na żądanie. Należy go dostarczyć pierwszego dnia po powrocie do pracy. Każde przedsiębiorstwo może mieć jednak własne regulacje w tym względzie – aby uniknąć nieporozumień, zapytaj o to swojego pracodawcę.

Urlop na żądanie – odmowa pracodawcy

Co do zasady, jeśli dopełnisz wszystkich formalności, pracodawca nie może odmówić Ci urlopu na żądanie. Oczywiście, jest tak tylko wtedy, gdy wcześniej nie wykorzystałeś już przysługującej Ci puli dni wolnych. Mimo to, od tej reguły są pewne wyjątki – czasami przełożony może nie zgodzić się na udzielenie Ci urlopu. Kiedy zatem możesz spodziewać się odrzucenia swojej prośby? Jeśli chodzi o urlop na żądanie, odmowa pracodawcy może wynikać z:

  • nadużywania przez Ciebie przywilejów pracowniczych, czyli podejrzenia wykorzystania urlopu na żądanie niezgodnie z jego przeznaczeniem;
  • szczególnej sytuacji w firmie, która sprawia, że Twoja absencja może mieć negatywne konsekwencje dla przedsiębiorstwa. Za takie okoliczności uznaje się, np. awarię lub usterkę sprzętu, która wymaga Twojej obecności i  podjęcia przez Ciebie natychmiastowych działań. Inną przyczyną odmowy jest też zagrożenie naruszenia ciągłości pracy w przedsiębiorstwie, wynikające np. z dużych braków kadrowych.

Jak widzisz, czasami pracodawca ma prawo odrzucić Twój wniosek o urlop na żądanie. O ile nie masz wpływu na sytuację w firmie, o tyle możesz kontrolować własne zachowanie. Dlatego postaraj się wykorzystywać tego typu dni wolne z rozsądkiem. Słowem – zgłaszaj je tylko w sytuacjach, w których faktycznie tego potrzebujesz i wynika to z nagłych i losowych zdarzeń.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Scroll to top