Praca zmianowa – jak wygląda takie zatrudnienie i gdzie można je podjąć?

Udostępnij

Duża elastyczność, większa swoboda zarządzania swoim czasem, wyższe wynagrodzenie – praca zmianowa może mieć wiele zalet. Taki rodzaj wykonywania obowiązków zawodowych rządzi się jednak swoimi prawami. Warto więc, abyś wiedział, jak wygląda zatrudnienie w tym trybie. Na tej podstawie będziesz mógł zadecydować, czy stanowi ono dla Ciebie dobre rozwiązanie.

Praca zmianowa to specyficzny rodzaj wykonywania obowiązków zawodowych. Zatrudnienie w tym trybie może podjąć każdy. Takie rozwiązanie spodoba się jednak szczególnie kilku typom pracowników. Chętnie korzystają z niego zwłaszcza osoby uczące się, studenci oraz młode matki. Praca zmianowa pozwala bowiem na połączenie obowiązków zawodowych z życiem poza pracą. Znalezienie takiego zatrudnienia nie zawsze jest jednak łatwe. Na szczęście, oferty pracy zmianowej bez trudu znajdziesz na Kiwi Jobs.

Co to jest praca zmianowa?

Zgodnie z przepisami kodeksu pracy, praca zmianowa oznacza wykonywanie obowiązków zawodowych zgodnie z ustalonym z góry rozkładem czasu pracy. Przewiduje on zmianę pory świadczenia pracy przez danych pracowników po upływie odgórnie określonej liczby godzin, tygodni czy miesięcy. Co ważne, praca zmianowa może być stosowana bez względu na przyjęty w firmie system czasu pracy. Nie ma więc znaczenia, czy pracujesz, np.  w systemie podstawowym (8 godzin dziennie i 40 godzin tygodniowo) czy równoważnym (do 12, a czasem nawet 16 lub 24 godzin dziennie i 40 godzin tygodniowo).

Tyle teorii. Jak to jednak wygląda w praktyce? Główną cechą pracy zmianowej jest to, że dotyczy ona wymieniania się pracowników na tym samym stanowisku w określonym czasie. Osoby zatrudnione pracują więc w kilku turach. Powinieneś przy tym wiedzieć, że takie rozwiązanie niekoniecznie dotyczy jednoczesnego występowania dwóch lub trzech zmian. Oczywiście, jeżeli w danym tygodniu jednego dnia  pracujesz na poranną zmianę, a następnego  na popołudniową, po czym cykl ten się powtarza, będziesz mieć do czynienia ze zmianowością. To jednak nie wszystko. Przykładowo, przez 4 miesiące możesz pracować w godzinach 8:00–16:00, a przez kolejne 4 miesiące 16:00–00:00. Zgodnie z przepisami, to również będzie praca zmianowa.

Modele pracy zmianowej

Zmianowość wykonywania obowiązków może mieć różny charakter. Każde przedsiębiorstwo ma inne potrzeby i to na ich podstawie pracodawca ostatecznie ustala liczbę zmian oraz grafik. Rodzaje pracy zmianowej to:

  • praca na dwie zmiany, przy której obowiązuje przerwa zarówno w nocy, jak i na koniec tygodnia (tzw. praca zmianowa w systemie nieciągłym). Przykładowe godziny pracy to 08:00-16:00 (I zmiana) i 12:00-20:00 (II zmiana);
  • praca na trzy zmiany, przy której obowiązuje jedynie przerwa na koniec tygodnia (tzw. praca zmianowa w systemie półciągłym). Przykładowe godziny pracy to: 08:00-16:00 (I zmiana), 16:00-00:00 (II zmiana) i 00:00-08:00 (III zmiana);
  • praca w firmie, która funkcjonuje przez cały czas, czyli 24 godziny na dobę, we  wszystkie dni w tygodniu (tzw. praca zmianowa w ruchu ciągłym). W takiej sytuacji, jesteś zobowiązany do pracy we wcześniej określonych godzinach w ciągu doby. Dzienny czas pracy nie powinien jednak wynosić więcej niż 8 godzin na jednej zmianie (trzy razy w miesiącu liczba godzin może zostać zwiększona do 12). Tygodniowy czas pracy bywa przedłużany do 43 godzin.

Jak widzisz, zmianowy system pracy uzależniony jest od organizacji pracy w konkretnej firmie. W zależności od danej sytuacji, przedsiębiorca zobowiązany jest do ustalenia rozkładu czasu pracy z góry.

Praca zmianowa – przykłady branż, w których można ją wykonywać

Praca zmianowa dostępna jest w wielu branżach. Najczęściej związana jest z zawodem magazyniera oraz pracą na produkcji. Firmy zajmujące się wytwarzaniem towarów lub składowaniem ich nierzadko działają nawet przez 24 godziny na dobę. Aby zapewnić im ciągłość funkcjonowania, konieczne jest wprowadzenie kilku zmian pracy tak, aby uniknąć niepotrzebnych przestojów.

To jednak nie jedyne zawody, w których możesz wykonywać pracę zmianową. Ten tryb wykonywania obowiązków może też dotyczyć, np. pracy w gastronomii, zwłaszcza profesji barmana. Obejmując takie stanowisko musisz liczyć się z tym, że często przyjdzie Ci pracować nocą – w końcu to w porze wieczornej puby i bary mają najwięcej klientów.

Oprócz tego, zmianowy system pracy może dotyczyć , np. zatrudnienia w sklepie, w ochronie, na recepcji czy w charakterze kierowcy autobusu lub taksówki.

Praca zmianowa – przepisy, o których powinieneś pamiętać

Z pracą zmianową wiąże się kilka istotnych zasad. Przede wszystkim, powinieneś pamiętać, że w zależności od jej charakteru, może ona dopuszczać wykonywanie obowiązków zawodowych także w niedziele i święta. Jeżeli musisz pracować w dzień ustawowo wolny, pracodawca zapewni Ci jednak inny dzień wolny. Gdy nie będzie to możliwe, otrzymasz dodatek do wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w święto. Jego wysokość wynosi 100% wynagrodzenia przysługującego za wykonywanie obowiązków w godzinach nadliczbowych.

Musisz też wiedzieć, że mimo że pracodawca może wymagać od Ciebie pracy w niedzielę, istnieją co do tego pewne ograniczenia. Zgodnie z przepisami, powinieneś mieć przynajmniej jedną wolną niedzielę raz na 4 tygodnie.

Biorąc pod uwagę przepisy kodeksu pracy, przysługuje Ci też minimum 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku w ciągu doby, a także 35 następujących po sobie godzin wolnych w ciągu tygodnia. Czasami wymiar ten może być nieco skrócony – wówczas wciąż masz jednak prawo do co najmniej 24 godzin nieprzerwanego odpoczynku.  Dodatkowo, gdy w jednym tygodniu przekroczysz normę, w następnym powinieneś pracować krócej. W przypadku pracy zmianowej wciąż stosuje się bowiem zasadę 5-dniowego tygodnia pracy.

Warto również wiedzieć, że jeśli jesteś zatrudniony w zmianowym systemie pracy, pracodawca może przyznać Ci dodatek do wynagrodzenia. Taki bonus do pensji nie jest jednak obowiązkowy  i zależy od dobrej woli Twojego szefa. Jeśli zdecyduje się on na jego wypłacenie, otrzymasz go wtedy, gdy wykonujesz swoje obowiązki na innej zmianie niż pierwsza.

Praca zmianowa – wady i zalety zatrudnienia w trybie zmianowym

Specyficzny tryb wykonywania obowiązków, jakim jest praca zmianowa, ma swoje wady i zalety. Jego podstawową korzyścią jest na pewno większa elastyczność. Pracując w ten sposób łatwiej będzie Ci zaplanować czas i efektywnie wykorzystać go na kwestie pozazawodowe. Gdy wykonujesz obowiązki służbowe na drugą czy trzecią zmianę, rano bez problemu załatwisz sprawę w banku lub w urzędzie, zajmiesz się swoimi pasjami, a także, np. odprowadzisz dziecko do szkoły. Takie rozwiązanie może być dobre również wtedy, gdy jeszcze się uczysz lub po prostu chcesz zdobywać nowe kompetencje na kursach lub szkoleniach.

Inną zaletą pracy zmianowej jest też szansa na wyższe zarobki. Jeżeli będziesz wykonywał swoje obowiązki zawodowe w porze nocnej (czyli od 21:00 do 07:00), za każdą przepracowaną wówczas godzinę otrzymasz dodatek. Jego wysokość to 20% minimalnej stawki godzinowej w danym roku kalendarzowym.

Jeśli chodzi o wady pracy zmianowej, należy do nich konieczność przestawienia się na inny tryb życia. Często jest on dość nieregularny i może utrudniać, np. utrzymywanie relacji ze znajomymi i rodziną. Aby temu zapobiec, trzeba nauczyć się dobrze planować swój czas, co na początku również może przysporzyć nieco trudności. Interesująco prezentuje się też relacja praca zmianowa a zdrowie. Pracując w nocy przez dłuższy czas, zaburzasz swój naturalny, dobowy rytm. Tym samym, stajesz się narażony na pojawienie się problemów ze snem i koncentracją, a nawet kłopotów trawiennych. Zanim zdecydujesz się na podjęcie pracy zmianowej, musisz więc zastanowić się, czy masz do niej odpowiednie predyspozycje. Przemyśl też to, czy będziesz umiał przyzwyczaić się do nowych warunków wykonywania obowiązków zawodowych.

Jeśli jednak interesuje Cię praca zmianowa, sprawdź najnowsze oferty na Kiwi Jobs. To jedno z niewielu miejsc, w których znajdziesz tego typu ogłoszenia. Wybierz to, które odpowiada Ci najbardziej i aplikuj!  

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Scroll to top