Wypalenie zawodowe – czym jest i jak je pokonać?

Udostępnij

Ciągle jesteś przemęczony i znużony, każdego dnia towarzyszy Ci stres, a na samą myśl o pójściu do pracy robi Ci się słabo… Brzmi znajomo? Prawdopodobnie zmagasz się z poważnym problemem, jakim jest wypalenie zawodowe. Tak zwany syndrom burnout skutecznie może uprzykrzyć Ci życie. Sprawdź, skąd się bierze i jak możesz go pokonać!

Specjaliści uznają wypalenie zawodowe za jedną z chorób cywilizacyjnych XXI wieku. Problem ten dotyka coraz większą liczbę pracowników, bez względu na branżę, w której są zatrudnieni. Nawet gdy lubisz swoją pracę, w pewnym momencie wykonywanie obowiązków zawodowych może przestać sprawiać Ci satysfakcję. Zła atmosfera, zbyt duża liczba zadań do wykonania, ciągły stres – przyczyn tego stanu rzeczy może być wiele.  Jak sobie radzić z wypaleniem zawodowym? Podstawą jest poznanie źródeł problemu, a także wprowadzenie odpowiednich zmian do swojego życia.

Skąd bierze się wypalenie zawodowe? Przyczyny syndromu burnout

Wypalenie zawodowe, znane także jako syndrom lub zespół burnout, oznacza przewlekłe fizyczne oraz psychiczne wyczerpanie. Jego główną przyczyną jest narastający stres. Jeśli jesteś narażony na dużo nerwowych sytuacji w pracy, Twój organizm pozostaje w ciągłym stanie napięcia, co odbija się na całym Twoim życiu nie tylko zawodowym, ale i prywatnym. Wykonywanie codziennych obowiązków służbowych przestaje dawać Ci satysfakcję, a jej miejsce zajmuje apatia, zniechęcenie i ogólne zmęczenie. Nie jesteś w stanie odpocząć nawet po powrocie do domu, a myśl o kolejnym dniu pracy przyprawia Cię o ból głowy. Słowem – wypalenie zawodowe i stres całkowicie przejmują nad Tobą kontrolę.

Skąd jednak bierze się to ciągłe zdenerwowanie? Przyczyn wypalenia zawodowego może być wiele. Jesteś na nie narażony, jeśli pracujesz z ludźmi, np. w obsłudze klienta czy w gastronomii. Trudny klient w restauracji lub w sklepie potrafi skutecznie zepsuć humor, a duże nagromadzenie takich nerwowych sytuacji wpływa niekorzystnie na każdego pracownika. Z drugiej strony, syndrom burnout nie musi wiązać się z kontaktami z niemiłymi klientami. Występuje też u osób, które zbyt mocno angażują się w próby rozwiązywania problemów innych ludzi. W związku z tym, często spotykane jest wypalenie zawodowe nauczycieli czy pielęgniarek.

Przyczyną wypalenia zawodowego może być też niekorzystna atmosfera w miejscu pracy. Jeśli Twoim współpracownicy są złośliwi, stosują zasady niezdrowej rywalizacji i nie wspierają się nawzajem, z pewnością nie wpływa to dobrze na Twoje samopoczucie. Równie ważne są kontakty interpersonalne z przełożonymi, a także ich sposób zarządzania firmą. Gdy szef nie docenia Twoich starań, zasypuje Cię nadmiarem wymagających obowiązków czy, wręcz przeciwnie, przydziela Ci same nieciekawe zadania, jesteś o wiele bardziej narażony na wypalenie zawodowe.

Wypalenie zawodowe i jego etapy

Jak widzisz, wypalenie zawodowe może mieć wiele przyczyn, które często się ze sobą łączą. Łatwo przy tym zauważyć, że syndrom burnout nie przytrafia się z dnia na dzień. Stan ten rozwija się tygodniami, a nawet miesiącami. Według badaczki Christiny Maslach, można wyróżnić jego trzy główne fazy:

  • narastające wyczerpanie pod względem emocjonalnym – podczas tego etapu wypalenia zawodowego, zaczynasz odczuwać duże zmęczenie związane z wykonywaniem obowiązków zawodowych. wet gdy próbujesz odpocząć, kończy się to niepowodzeniem. Dodatkowo, wypełnienie zlecanych Ci zadań przestaje sprawiać Ci jakąkolwiek satysfakcję czy radość;
  • poczucie depersonalizacji – zaczynasz odsuwać się od współpracowników, nawet jeśli są to osoby, które lubisz. Podobnie odnosisz się, np. wobec klientów. Jesteś obojętny, a także zaczynasz odczuwać ogólną niechęć wobec ludzi;
  • niska samoocena związana z dokonaniami zawodowymi – w tej fazie towarzyszy Ci przeświadczenie, że nic nie potrafisz zrobić dobrze. Zaczynasz mieć też poczucie, że tracisz kontrolę nad swoim życiem zawodowym.

Jeśli podejrzewasz, że jesteś w którymś z etapów zespołu burnout, powinieneś jak najszybciej zacząć działać. Czasami jednak trudno jest określić swoje położenie. Dlatego też warto abyś poznał główne objawy wypalenia zawodowego.

Wypalenie zawodowe – objawy, które powinny Cię zaniepokoić

Wypalenie zawodowe u każdej osoby może objawiać się inaczej. Ludzie są różni i różnie reagują na nadmierny stres i inne, niepożądane czynniki. Mimo to, wśród podstawowych objawów wypalenia zawodowego wyróżnia się:

  • problemy ze snem – ciągła senność lub, wręcz przeciwnie, bezsenność i trudności z zasypianiem; czasami również koszmary senne,
  • przedłużające się poczucie znużenia i chroniczne zmęczenie,
  • niemożność zregenerowania sił, np. podczas weekendu,
  • brak zainteresowania tym, co dzieje się wokół,
  • poczucie osamotnienia, bezsilności i nieuzasadnionego gniewu,
  • brak motywacji do pracy,
  • lęk przed chodzeniem do pracy,
  • niechęć wobec ludzi związanych ze środowiskiem pracy,
  • unikanie spotkań z przyjaciółmi i rodziną,
  • problemy w życiu prywatnym,
  • brak satysfakcji z wykonywania zadań w pracy,
  • obniżenie efektywności i kreatywności,
  • częste choroby, wynikające ze spadku odporności organizmu,
  • bóle głowy, brzucha czy kręgosłupa, które są dolegliwościami psychosomatycznymi,
  • huśtawki nastrojów,
  • spadek samooceny,
  • coraz częstsze sięganie po używki.

Gdy zauważysz, że w Twoim życiu pojawiło się kilka z powyższych objawów, nie ma na co czekać. Gdy nie zareagujesz na czas, stan ten może przejąć kontrolę nad całym Twoim życiem. Jeśli chodzi o wypalenie zawodowe, skutki tego syndromu mogą być bardzo dotkliwe. Wśród nich znajduje się m.in.  depresja czy choroby serca.

Jak pokonać wypalenie zawodowe? Sposoby, które poprawią jakość Twojego życia

Co zrobić, by zapobiec syndromowi burnout? Przede wszystkim, warto zastanowić się nad źródłem narastającego stresu i, w razie możliwości, postarać się je wyeliminować. Poza tym, istnieją sprawdzone sposoby na wypalenie zawodowe, które pomagają w zachowaniu życiowej równowagi.

  • Zadbaj o swój sen. Nie przesiaduj do późna, tylko kładź się wcześniej tak, aby zapewnić sobie odpowiednią dawkę odpoczynku. Zwróć też uwagę na warunki w Twojej sypialni. Pamiętaj m.in. o regularnym wietrzeniu pokoju przed snem.
  • Zacznij ćwiczyć. Wysiłek fizyczny to doskonałe lekarstwo na stres. Choć może Ci się wydawać, że tylko jeszcze bardziej się zmęczysz, w rzeczywistości odprężysz się i poprawisz sobie samopoczucie.
  • Chodź na spacery. Przebywanie na świeżym powietrzu, zwłaszcza wśród zieleni, redukuje stres.
  • Odżywiaj się zdrowo. Regularne i odpowiednio zbilansowane posiłki mają duży wpływ na stan Twojego zdrowia.
  • Naucz się wyznaczać cele. Rób to tak, aby połączyć życie zawodowe z prywatnym. W tym celu przydadzą Ci się techniki planowania i zarządzania czasem.
  • Nie pomijaj przerw w pracy. Chwila wytchnienia po prostu Ci się należy. Nawet 5 minut odpoczynku może sprawić, że zyskasz nową energię do działania.
  • Stosuj techniki relaksacyjne. Gdy czujesz się bardzo spięty, postaw na ćwiczenia oddechowe lub słuchanie uspokajającej muzyki.
  • Skup się na swoich pasjach. Po pracy, oddawaj się temu, co lubisz najbardziej. Rozwijanie hobby sprawi Ci wiele radości i pozwoli zapomnieć o problemach.
  • Spotykaj się z przyjaciółmi i rodziną. Towarzystwo bliskich osób poprawia nastrój i daje poczucie wsparcia, nawet w trudnych chwilach.
  • Zadbaj kontakty ze współpracownikami. Czasami wystarczy miłe słowo czy gest, aby atmosfera w pracy znacząco się poprawiła. Zyskasz na tym nie tylko Ty, ale i cały zespół.
  • Daj sobie odpocząć. Gdy czujesz się przemęczony, pomyśl o urlopie. Zamiast za wszelką cenę pokazywać wszystkim, że „dajesz radę”, odpuść na chwilę i pozwól sobie na relaks.
  • Uśmiechaj się. Według naukowców, nawet wymuszony uśmiech redukuje stres i może wywołać poczucie zadowolenia.
  • Stawiaj sobie nowe wyzwania. Nie ma nic gorszego niż zastój – jeśli czujesz, że się rozwijasz, na pewno da Ci to wiele energii do działania.

Wypalenie zawodowe – leczenie u specjalisty

Powyższe rady to oczywiście przykładowe sposoby na zapobieganie wypaleniu zawodowemu. Każdy musi wypracować  własne techniki radzenia sobie z problemami. Warto jednak poświęcić chwilę czasu na zastanowienie się, co sprawia nam przyjemność i w jaki sposób możemy skutecznie zminimalizować lub rozładować stres. Może się to okazać bardzo pomocne w przypadku pierwszych objawów wypalenia zawodowego.

Czasami jednak żadne metody minimalizowania symptomów zespołu burnout nie pomagają. Zdarza się tak, że nawet dłuższy urlop nie jest w stanie zredukować zmęczenia. Co robić w takiej sytuacji? Przede wszystkim nie załamywać się, tylko jak najszybciej udać się po pomoc do specjalisty. Skorzystanie z usług psychologa lub psychoterapeuty pozwoli na zlokalizowanie źródeł problemu i rozprawienie się z nimi. W przypadku wypalenia zawodowego, terapia może jednak trwać dość długo, szczególnie wtedy, gdy ma ono zaawansowany charakter. Wówczas pozostaje uzbroić się w cierpliwość i stopniowo zwalczać nieprzyjemną przypadłość. Warto zainwestować w to swój czas i wysiłek, ponieważ pokonanie wypalenia zawodowego pozwoli na nowo cieszyć się życiem tylko w pracy, ale i poza nią.

Podstawową kwestią, która pozwoli Ci na uniknięcie wypalenia zawodowego jest zatrudnienie w miejscu z miłą atmosferą i kompetentnymi przełożonymi. Oferty pracy w takich firmach znajdziesz na Kiwi Jobs. Sprawdź najnowsze ogłoszenia oraz proponowane przez pracodawców stawki i aplikuj!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Scroll to top