Urlop wypoczynkowy i nie tylko. Kiedy otrzymasz dni wolne?

Udostępnij

Urlop wypoczynkowy, okolicznościowy czy na żądanie? A może bezpłatna przerwa od pracy? Wybór jest naprawdę szeroki. Zanim więc poprosisz pracodawcę o kilka dni wolnych, zastanów się, jaka forma urlopu będzie dla Ciebie najbardziej satysfakcjonująca.

Urlop  – na sam dźwięk tego słowa, na twarzach wielu pracowników pojawia się szeroki uśmiech. Nie oszukujmy się, nawet uwielbiając swoje miejsce zatrudnienia, każdy w pewnym momencie potrzebuje chwili wytchnienia od obowiązków zawodowych.  Jeżeli jesteś zatrudniony na podstawie umowy o pracę, przysługuje Ci  jednak nie tylko urlop wypoczynkowy. Warto więc abyś wiedział, czym charakteryzuje się każdy typ przerwy od pracy.

Urlop wypoczynkowy – jak wyliczyć jego wymiar?

Umowa o pracę daje Ci wiele przydatnych przywilejów pracowniczych. Jednym z nich jest prawo do płatnego urlopu wypoczynkowego. Jego wymiar uzależniony jest od stażu pracy i wynosi kolejno:

  • 20 dni w ciągu roku, jeżeli Twój okres zatrudnienia wynosi mniej niż 10 lat,
  • 26 dni w ciągu roku, jeżeli jesteś zatrudniony od minimum 10 lat.

Nie oznacza to jednak, że na 26 dni wolnych możesz liczyć wyłącznie wtedy, gdy pracowałeś przez co najmniej 10 lat. Warto bowiem pamiętać, że do stażu pracy wliczają się nie tylko poprzednie okresy zatrudnienia w krajowych przedsiębiorstwach, ale również kilka innych rzeczy. Należą do nich:

  • okres poświęcony odbycie zasadniczej lub zawodowej służby wojskowej,
  • czas, w którym pobiera się zasiłek dla bezrobotnych,
  • okres zatrudnienia w firmie, której placówka znajduje się za granicą,
  • czas prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego,
  • okres przebywania na urlopie wychowawczym,
  • czas, za który przysługuje odszkodowanie w związku ze skróceniem okresu wypowiedzenia, o ile pracownik został zwolniony bez jego winy.

Największy wpływ na wymiar urlopu wypoczynkowego ma jednak czas, który poświęciłeś na edukację. Musisz bowiem pamiętać, że lata spędzone w szkole również wliczają się do stażu pracy.  Jak to wygląda w praktyce? Do tak zwanego stażu urlopowego dolicza się:

  • 3 lata, jeśli zakończyłeś edukację na poziomie zasadniczej szkoły zawodowej,
  • 5 lat, gdy ukończyłeś średnią szkołę zawodową,
  • 4 lata, w sytuacji, w której możesz pochwalić się dyplomem średniej szkoły ogólnokształcącej,
  • 6 lat, jeśli skończyłeś szkołę policealną,
  • 8 lat, w momencie, w którym uzyskałeś tytuł licencjata, magistra lub doktora, a więc ukończyłeś dowolne studia wyższe.

Jak widzisz, jeżeli jesteś absolwentem uczelni wyższej, wystarczy że przepracujesz 2 lata na umowie o pracę, a będzie przysługiwał Ci pełen wymiar urlopu wypoczynkowego, czyli 26 dni.

Wszystkie powyższe zapisy dotyczą jedynie zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. Relacja urlop a umowa zlecenie prezentuje się zupełnie inaczej. W takim przypadku, prawo nie gwarantuje Ci płatnych dni wolnych. Możesz jednak spróbować wynegocjować tę kwestię z pracodawcą.

Urlop wypoczynkowy w pierwszej pracy – o czym warto pamiętać?

Jeżeli dopiero rozpoczynasz karierę zawodową, urlop wypoczynkowy będzie Ci przysługiwał proporcjonalnie do przepracowanych miesięcy. Oznacza to, że w pierwszej pracy nabywasz go „z dołu”.  Wraz z końcem każdego pełnego miesiąca spędzonego w danej firmie, otrzymasz dni wolne w wymiarze  1/12 całego przysługującego Ci urlopu.

Wymiar urlopu w pierwszej pracy najłatwiej przedstawić na przykładzie. Gdy podejmujesz takie zatrudnienie,  przysługuje Ci 20 dni wolnych w ciągu roku. Po pierwszym przepracowanym miesiącu dostaniesz 1/12 z 20 dni, co daje 1 dzień 5 godzin i 20 minut. Z każdym kolejnym miesiącem pracy, wymiar urlopu będzie się proporcjonalnie zwiększał.  Warto przy tym pamiętać, że w następnym roku zatrudnienia prawo do dni wolnych otrzymasz już  „z góry”.

Ile dni wynosi urlop na żądanie?

Ciekawą formą urlopu jest tzw. urlop na żądanie. Kodeks pracy jasno określa jego wymiar – to maksymalnie 4 dni w ciągu roku kalendarzowego. Należy przy tym pamiętać, że nie jest to dodatkowy czas wolny. Urlop na żądanie wlicza się bowiem do standardowego urlopu w wymiarze 20 lub 26 dni.

Istotą urlopu na żądanie jest wykorzystanie go w sytuacjach niespodziewanych. Dlatego też, możesz o niego poprosić, np. w przypadku nagłej awarii w domy. Najważniejsze jednak, abyś zgłosił taki urlop najpóźniej w dniu jego rozpoczęcia.

Czym jest urlop bezpłatny?

Prawo do 20 lub 26 dni wolnych wiąże się z otrzymaniem zapłaty za ten czas. To jednak nie jedyny urlop w pracy, na jaki możesz liczyć. Jeżeli złożysz odpowiedni wniosek pisemny, pracodawca może udzielić Ci także urlopu bezpłatnego. W jego trakcie zawieszone są zarówno Twoje prawa i obowiązki służbowe, jak i powinności pracodawcy. Co ważne, czasu trwania urlopu bezpłatnego nie zalicza się również do stażu pracy.

Co do zasady, nie istnieje limit urlopu bezpłatnego. Oznacza to, że może on trwać dowolną ilość czasu. Jeśli jednak przedłuża się ponad 3 miesiące, istnieje możliwość wcześniejszego odwołania go. Taka sytuacja może jednak nastąpić jedynie z wyjątkowo ważnych powodów.

Kiedy przysługuje urlop okolicznościowy?

Pewne wydarzenia w życiu człowieka wymagają oderwania się na chwilę od pracy i poświęcenia odrobiny czasu sprawom rodzinnym. W razie takich przypadków powstał właśnie urlop okolicznościowy. Zgodnie z prawem, przysługuje on w wymiarze:

  • 2 dni wolnych od pracy – w takich sytuacjach, jak ślub pracownika, urodzenie się dziecka, a także zgon i pogrzeb małżonka osoby zatrudnionej, jej dziecka, ojca, matki, ojczyma lub macochy;
  • 1 dnia wolnego od pracy – w momencie ślubu dziecka pracownika lub zgonu i pogrzebu jego brata, siostry, babki, dziadka, teściowej lub teścia.

Jeśli chodzi o urlop okolicznościowy, kodeks pracy zakłada, że nie trzeba wykorzystywać go w dniu, na który przypada ważne wydarzenie rodzinne. Wciąż jednak musi być to dzień, który jest bezpośrednio związany z daną uroczystością. Przykładowo, w przypadku ślubu, urlop okolicznościowy może być udzielony na załatwienie kwestii dotyczących dekoracji sali weselnej.

Warto również wiedzieć, że za urlop okolicznościowy przysługuje wynagrodzenie. Oblicza się go w ten sam sposób jak w przypadku zwykłego urlopu wypoczynkowego.

Pozostałe urlopy przysługujące pracownikom

Jeżeli pracujesz na podstawie umowy o pracę, przysługuje Ci jeszcze kilka typów urlopu. Wśród nich wyjątkowo ważne są urlop macierzyński, ojcowski, rodzicielski i wychowawczy. Dni wolne przeznaczone na zajmowanie się dzieckiem są niezwykle istotne dla świeżo upieczonych rodziców. Temat ten jest jednak tak rozległy, że warto poświęcić mu osobny artykuł.

W tym miejscu należy jednak wspomnieć o jeszcze jednej formie dni wolnych od wykonywania obowiązków służbowych. Jest nią tzw. urlop na poszukiwanie pracy. Będzie Ci on przysługiwał w momencie, w którym pracodawca w obecnej firmie wręczy Ci wypowiedzenie. Jeżeli obowiązuje Cię 2-tygodniowy lub miesięczny okres wypowiedzenia, otrzymasz 2 dni na poszukiwanie nowego zatrudnienia.  Przy 3-miesięcznym okresie wypowiedzenia będą to z kolei 3 dni.

Jak widzisz, świat urlopów jest dość zawiły. W większości przypadków wszystko sprowadza się jednak do jednego – aby mieć zagwarantowane dni wolne, musisz  podpisać umowę o pracę. Jeżeli więc szukasz stabilnego zatrudnienia, sprawdź najnowsze oferty w Kiwi Jobs! Dostęp do ogłoszeń z różnych branż, widoczne stawki i brak konieczności przygotowywania skomplikowanego CV to tylko niektóre z zalet aplikacji. Wypróbuj ją już dziś!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Scroll to top