Książeczka sanepidowska – co musisz zrobić, aby ją otrzymać?

post header photo

Tak zwana książeczka sanepidowska to dokument, który stwierdza o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania niektórych zawodów. Dotyczy to głównie pracy w gastronomii. Jeśli więc myślisz o zatrudnieniu w tej branży, musisz wykonać badania do celów sanitarno-epidemiologicznych. Na ich podstawie otrzymasz specjalne orzeczenie lekarskie, które przyda Ci się na wielu stanowiskach. Podpowiadamy co musisz zrobić, aby je otrzymać.

Praca w gastronomii, a także w każdym miejscu, w którym dochodzi do kontaktu z dużą liczbą ludzi lub z małymi dziećmi wymaga zachowania odpowiednich środków ostrożności. Chodzi tu przede wszystkim o kwestie zdrowotne. Jeżeli pracownik jest nosicielem pałeczek niektórych szczepów bakterii, w łatwy sposób mogą się one przenieść na inne osoby.  Taka sytuacja bywa bardzo niebezpieczna. Aby jej zapobiec, konieczne jest wykonanie badań do celów sanitarno-epidemiologicznych, czyli wyrobienie tzw. książeczki sanepidu. Proces ten jest bardzo prosty i skutkuje otrzymaniem orzeczenia, które może być ważne przez wiele lat.

Czym jest tzw. książeczka sanepidowska?

Zgodnie z ustawą o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób z dnia 5 grudnia 2008 roku nie istnieje obowiązek posiadania książeczki sanepidowskiej. Zastanawiasz się: jak to możliwe, skoro pracodawcy często jej wymagają? To proste. Wcześniejsza książeczka sanepidu została zastąpiona przez orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych. Oznacza to, że chcąc pracować w niektórych zawodach wciąż musisz wykonać odpowiednie badania. Sposób ich przeprowadzania jest dokładnie taki sam, jak kiedyś – jedyną różnicę stanowi otrzymanie orzeczenia lekarskiego. Ze względu na te podobieństwa, pracodawcy nadal używają  nazwy „książeczka sanepidowska”. Dla ułatwienia, w tym artykule również będziemy posługiwać się tym terminem.

Kto powinien mieć książeczkę sanepidu?

Książeczkę sanepidowską powinny mieć wszystkie osoby wykonujące pracę, podczas której możliwe jest przeniesienie zakażenia lub choroby zakaźnej na innych ludzi. Wymóg wyrobienia dokumentu dotyczy zwłaszcza pracowników zatrudnionych na stanowiskach związanych z podawaniem leków doustnych, żywności czy wody.

Co to oznacza w praktyce? Książeczka sanepidu wymagana jest przede wszystkim w pracy w gastronomii. Dotyczy to zawodu kelnera, barmana, kucharza czy pomocy kuchennej. Dokument powinny posiadać także osoby zatrudnione w branży medycznej, a więc lekarze, pielęgniarki, salowe czy położne. Oprócz tego, orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych  konieczne jest w przypadku osób pracujących przy produkcji leków doustnych, a także tych, które mają kontakt z dużą liczbą ludzi lub pracują z dziećmi poniżej 6. roku życia.

Książeczka sanepidu – jak wyrobić dokument?

Wyrobienie książeczki sanepidowskiej jest bardzo proste. Dlatego też, jeśli myślisz, np. o wykonywaniu zawodu związanego z gastronomią,  nie zwlekaj ze zrobieniem odpowiednich badań. Wielu pracodawców wymaga ich posiadania jeszcze przed rozpoczęciem pracy i często wspomina o tym już na poziomie oferty zatrudnienia.

W przypadku książeczki sanepidowskiej możesz ją wyrobić na własną rękę. Inną opcją jest otrzymanie skierowania na badania od pracodawcy. Co czeka Cię później? Proces wyrabiania dokumentu prezentuje się następująco:

  1. Najpierw musisz wybrać się do Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej, czyli Sanepidu. Tego typu placówki znajdują się we wszystkich większych miastach.
  2. W Sanepidzie, w punkcie przyjmowania próbek za darmo otrzymasz 3 specjalne pojemniki.
  3. Następnie musisz oddać materiał do badania, a więc próbki kału z trzech dni.
  4. Potem pozostaje Ci czekać. Wyniki badań powinieneś otrzymać po około 1–2 tygodniach.
  5. Na koniec musisz udać się do lekarza medycyny pracy, który przeprowadzi badania i przeanalizuje wyniki badań laboratoryjnych. Na tej podstawie otrzymasz od niego orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych.

Jeśli lekarz nie stwierdzi przeciwwskazań do wykonywania pracy, bez problemu możesz podjąć zatrudnienie, np. w gastronomii. Z kolei w sytuacji, w której wyniki Twoich badań będą niepokojące, zostaniesz skierowany na dodatkowe badania. Lekarz wyda wówczas orzeczenie o czasowych lub trwałych przeciwwskazaniach do wykonywania pracy.

Choć proces wyrabiania książeczki sanepidu wydaje się dość czasochłonny, w rzeczywistości uzyskanie orzeczenia jest bardzo proste. Dodatkowo, po około dwóch tygodniach otrzymasz dokument, którym będziesz mógł się posługiwać przez kilka lat, a w niektórych przypadkach nawet bezterminowo.

Co sprawdzają badania do celów sanitarno-epidemiologicznych?

Jeśli chodzi o dokument, jakim jest książeczka sanepidowska, badania przeprowadzane w jej ramach mają stwierdzić, czy nie jesteś nosicielem bakterii, którymi możesz zarazić innych ludzi, np. klientów restauracji. Analiza laboratoryjna potwierdza lub wyklucza zakażenie:

  • Salmonellą,
  • bakterią Shigella,
  • prątkami gruźlicy,
  • pałeczkami durów rzekomych,
  • pałeczkami duru brzusznego.

Wykonanie odpowiednich badań sanitarno-epidemiologicznych pozwoli Ci więc nie tylko na podjęcie pracy w danej branży, ale również sprawdzenie swojego stanu zdrowia.

Książeczka sanepidowska – cena wyrobienia

Ile kosztuje książeczka sanepidowska? Jeżeli skierowanie na badania otrzymałeś od pracodawcy, to po jego stronie leży pokrycie kosztów związanych z jej wyrobieniem. W innym przypadku, będziesz musiał zapłacić z własnej kieszeni.

Koszt książeczki sanepidowskiej to łącznie około 200 zł. Cena samej książeczki (czyli rodzaju małego zeszytu, w którym umieszczane jest orzeczenie) to kilka złotych, natomiast za analizę laboratoryjną zapłacisz 60–100 zł. Do tego musisz też doliczyć koszty badania u lekarza medycyny pracy, a więc kolejne 50–100 zł.

Mimo że koszt książeczki sanepidu jest stosunkowo wysoki, warto w nią zainwestować. Takie orzeczenie jest niezbędne do podjęcia pracy w gastronomii i może przydać Ci się na lata. W większości przypadków nie musisz się też martwić, że z każdym kolejnym miejscem zatrudnienia będziesz musiał wyrabiać ją od nowa (wyjątkiem jest sytuacja, w której zostałeś np. zakażony bakteriami Salmonelli – wówczas badania trzeba powtórzyć).

Książeczka sanepidowska – gdzie kupić?

Książeczkę sanepidowską możesz kupić przez Internet, a także w niektórych sklepach papierniczych. Zapłacisz za nią około 1–2 zł. Sama książeczka nie stanowi  jednak żadnego dokumentu. Najważniejsze jest orzeczenie lekarskie.

Pamiętaj też, że w przypadku badań do celów sanitarno-epidemiologicznych nie warto iść na skróty i kupować fałszywej książeczki sanepidu wraz z orzeczeniem. Takie działanie nie tylko jest niezgodne z prawem (karą może być grzywna lub ograniczenie wolności od 3 miesięcy do 5 lat), ale również zagraża zdrowiu – Twojemu, a także osób, z którymi pracujesz (w tym, np. klientów restauracji).

Ile jest ważna książeczka sanepidowska?

Okres ważność książeczki sanepidu nie jest ściśle określony przez prawo. Oznacza to, że to lekarz stwierdza o konieczności powtórnego wykonania badań do celów sanitarno-epidemilogicznych. Jego decyzja może być umotywowana Twoim stanem zdrowia, poprzednimi wynikami badań, a także charakterem i miejscem wykonywanej przez Ciebie pracy. W praktyce, jedna książeczka sanepidu może służyć Ci przez naprawdę długi czas.

Teraz wiesz już wszystko o książeczce sanepidowskiej. Jeśli chcesz podjąć  zatrudnienie w branży gastronomicznej, bezzwłocznie powinieneś ją wyrobić. Gdy już ją masz – możesz zacząć szukać pracy. Sprawdź najnowsze oferty w Kiwi Jobs i aplikuj tam, gdzie podoba Ci się najbardziej!

Zostaw komentarz