Praca dla nieletnich – kto i gdzie może podjąć zatrudnienie?

post header photo

W dzisiejszych czasach praca dla nieletnich zyskuje dużą popularność, zwłaszcza w okresie wakacyjnym. Wynika to z tego, że młodzi ludzie coraz szybciej pragną zyskać pewną niezależność i zdobyć pierwsze doświadczenia zawodowe. Dobrym pomysłem na rozpoczęcie kariery jest wówczas podjęcie zatrudnienia, np. w branży gastronomicznej lub w sklepie. Trzeba jednak pamiętać, że praca dla młodzieży rządzi się swoimi prawami i jest regulowana przez odpowiednie przepisy.

Praca na wakacje dla młodzieży to doskonały pomysł na zagospodarowanie wolnego czasu. Dzięki niej można nie tylko sobie dorobić, ale także poznać ciekawych ludzi czy zdobyć nowe umiejętności i doświadczenia. W niektórych przypadkach takie dorywcze zajęcia można również kontynuować w ciągu roku szkolnego. Wszystkie kwestie związane z pracą dla nieletnich są jednak regulowane przez prawo. W związku z tym pracodawca musi dopilnować, aby przestrzegać określonych przepisów związanych m.in. z czasem pracy młodocianego.

Kogo dotyczy praca dla niepełnoletnich? Przepisy prawa

Możliwość zatrudniania osób niepełnoletnich jest ściśle regulowana przez prawo. Co ważne, 1 września 2018 roku nastąpiły istotne zmiany w Kodeksie pracy w tej kwestii. Od tamtej pory, pracownik młodociany to osoba, która ukończyła 15 lat, a nie przekroczyła 18 lat. Oznacza to, że dolna granica wieku, od której możliwe jest podjęcie pracy przez nieletnich została obniżona – wcześniej wynosiła ona 16 lat.

Praca dla niepełnoletnich w wieku 15–18 lat może być świadczona na podstawie umowy o pracę. Aby tak było, należy jednak spełnić kilka warunków. Do obowiązujących wymogów należą:

  • konieczność ukończenia szkoły podstawowej (w trybie 8–letnim),
  • zaprezentowanie pracodawcy świadectwa lekarskiego, stwierdzającego dobry stan zdrowia i  brak przeciwwskazań do wykonywania danej pracy,
  • podjęcie zatrudnienia, które stanowi element przygotowania zawodowego lub wykonywanie prac lekkich,
  • podjęcie pracy, która  w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów nie stanowi tzw. pracy wzbronionej.

Praca dla młodzieży może być także podejmowana na podstawie umów cywilnoprawnych (zlecenie lub o dzieło). W takiej sytuacji, konieczna jest jednak zgoda rodzica lub opiekuna prawnego. Co do zasady, nie musi być ona wyrażona na piśmie – wystarczy, że przedstawiciel ustawowy będzie wiedział o zawarciu takiej umowy i nie sprzeciwi się temu.

Co ciekawe, pracować mogą także osoby młodsze, a więc 13– i 14–latki. W takim przypadku dopuszczalne jest jednak zatrudnienie tylko w kilku branżach: kulturalnej, artystycznej, reklamowej i sportowej.

Jaką pracę dla nieletnich można wykonywać?

Zgodnie z przepisami, niepełnoletni pracownik może zostać zatrudniony w dwóch przypadkach. Są to:

  • przygotowanie zawodowe – może ono przyjąć formę nauki zawodu, która trwa 2–3 lata lub przyuczenia do wykonywania konkretnej pracy, które obejmuje okres od 3 do 6 miesięcy;
  • wykonywanie prac lekkich – zalicza się do nich zajęcia, które nie stanowią zagrożenia dla zdrowia, życia czy psychofizycznego rozwoju nastolatka. Nie mogą one także utrudniać realizowania obowiązku szkolnego. Wśród tego typu prac dla nieletnich znajduje się, np. roznoszenie ulotek, praca w charakterze kelnera czy praca w sklepie.

Ile czasu może pracować młodociany pracownik?

Praca dla młodocianych jest obłożona kilkoma restrykcjami. Najważniejsze z nich dotyczą ograniczenia czasu wykonywania obowiązków zawodowych przez nastolatków. Jak prezentuje się to w praktyce?

W przypadku młodzieży poniżej 15. roku życia, czas pracy może wynosić maksymalnie 6 godzin na dobę oraz 30 godzin tygodniowo. Dodatkowo, nastolatki mogą rozpoczynać wykonywanie obowiązków zawodowych najwcześniej o 06:00 oraz kończyć najpóźniej o 20:00.

Jeśli chodzi o osoby młodociane w wieku 15–18 lat, w czasie wolnym od szkoły mogą one pracować 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo.  Nie dotyczy to jednak wakacji i ferii – wówczas okres ten skraca się do 7 godzin na dobę i 35 tygodniowo. Dodatkowo, jeśli młodociany pracownik pracuje więcej niż 4,5 godziny dziennie, musi otrzymać 30 minutową przerwę, która wlicza się do jego czasu pracy.

Należy także pamiętać, aby zapewnić nastolatkom odpowiednią przerwę od pracy, która obejmuje porę nocną – powinna ona trwać minimum 14 godzin. Każdego tygodnia młode osoby mają także prawo do przynajmniej 48–godzinnego odpoczynku, w skład którego musi wchodzić niedziela.

Stała lub dorywcza praca dla młodzieży nie może być również wykonywana w czasie nocy (22:00–06:00). Ponadto, młodzi pracownicy nie powinni wypełniać obowiązków służbowych w godzinach nadliczbowych.

Choć w przypadku nastolatków najpopularniejszą formą zatrudnienia jest wakacyjna praca dla młodzieży, która ma charakter tymczasowy, w niektórych przypadkach można kontynuować ją również po zakończeniu ferii. Obowiązki zawodowe nie powinny jednak kolidować z zajęciami szkolnymi. W przypadku wykonywania tzw. prac lekkich w trakcie roku szkolnego, czas pracy nie może przekraczać 12 godzin tygodniowo, a w dniu, w którym uczeń uczęszcza na lekcje – 2 godzin.

Praca dla młodzieży – gdzie warto ją podjąć?

Jeżeli jesteś osobą niepełnoletnią, która chce sobie dorobić i zdobyć pierwsze doświadczenia zawodowe, bez problemu możesz to zrobić, zwłaszcza podczas wakacji. W tym okresie znajdziesz wiele ciekawych ofert pracy dla młodocianych. Popularnym zajęciem jest chociażby roznoszenie ulotek czy zawód hostessy lub hosta. Oprócz tego możesz podjąć się bardziej przyszłościowego zajęcia, które pozwoli Ci na zdobycie przydatnych umiejętności i pomoże Ci z impetem wejść na rynek pracy.

Najpopularniejszym pomysłem na pracę dla młodzieży jest zatrudnienie w gastronomii. Wybierając tę branżę, najlepiej zdecydować się na zawód kelnera. Oprócz stałej pensji, możesz wówczas liczyć na napiwki. Masz także szeroki wybór miejsc zatrudnienia: od różnego typu restauracji, poprzez kawiarnie i lodziarnie, aż po sieci fast-food. Co ważne, pracodawcy z tego sektora coraz częściej są otwarci na zatrudnianie osób niepełnoletnich, dając im tym samym możliwość nauczenia się wszystkiego od podstaw.

Innym rozwiązaniem jest praca w sklepie, np. w charakterze kasjera lub jako osoba pomagająca w inwentaryzacji czy wykładaniu towaru. Pamiętaj jednak, że zajęcie to nie powinno być dla Ciebie zbyt obciążające fizycznie.

Ciekawym pomysłem na pracę dla młodocianych jest również zatrudnienie się jako magazynier. Ponownie, wypełnianie obowiązków na tym stanowisku nie może być dla Ciebie zbyt ciężkie. Dodatkowo, nie powinieneś wykonywać ich w porze nocnej.

Co jeszcze możesz robić jako osoba niepełnoletnia? Rozwiązań jest wiele – praca w kinie, zbieranie owoców i warzyw, pomoc sąsiedzka. Jeżeli jesteś zdeterminowany i pozytywnie nastawiony, nie powinieneś mieć problemów ze znalezieniem dobrego zajęcia.

Czym powinien wyróżniać się młodociany pracownik?

Jeżeli chcesz podjąć pierwsze zatrudnienie jeszcze jako osoba niepełnoletnia, powinieneś podejść do sprawy poważnie. Musisz mieć świadomość tego, że praca to nie zabawa. Bądź więc odpowiedzialny i zaangażowany, a także postaraj się wykazywać inicjatywę. Dzięki temu, gdy już otrzymasz zatrudnienie, pracodawca z pewnością dostrzeże Twój potencjał i wynagrodzi Twoje starania.

Inne pożądane cechy, które warto pokazać podczas pracy dla nieletnich to gotowość do nauki i ciągłego rozwoju. Takie podejście będzie dla Ciebie bardzo korzystne – w końcu to Ty zdobędziesz nowe umiejętności i kompetencje, co przyda Ci się także w przyszłości. Zamiast więc wykonywać swoje obowiązki bez zaangażowania, lepiej pokaż, że zależy Ci na tej pracy i chętnie przyswajasz wiedzę przekazywaną Ci przez pracodawcę.

Pamiętaj, że pierwsza praca to duże wyzwanie i okazja do zetknięcia się z „dorosłym” światem. Wykorzystaj tę szansę dobrze i nie nastawiaj się na tymczasowość takiego zatrudnienia. Być może spodoba Ci się ono na tyle, że chętnie będziesz je kontynuować również po wakacjach. Często jest to możliwe, ponieważ wielu pracodawców oferuje elastyczny grafik.

Jeśli więc szukasz pracy dla nieletnich i jesteś przygotowany na podjęcie nowych wyzwań, sprawdź oferty w aplikacji Kiwi Jobs. Znajdziesz tam wiele ogłoszeń z takich branż, jak gastronomia czy handel. Wybierz tę, która odpowiada Twoim predyspozycjom i aplikuj!

Zostaw komentarz